Nierfalen betekent dat de nierfuncties met drievierde zijn afgenomen. Acuut nierfalen treedt plotseling op, terwijl chronisch nierfalen zich langzaam ontwikkelt. De oorzaak van beide soorten nierfalen kan erfelijke aanleg zijn of veroorzaakt worden door een verwonding, een infectie, vergiftiging of bepaalde voedingsgewoonten. De behandeling hangt af van de oorzaak. Honden worden tegenwoordig ouder dan vroeger. Door ouderdom neemt de werking van de nieren langzaam af. Ook in die gevallen is er sprake van een soort chronisch nierfalen.

UREMIE
Uremie omvat de symptomen die zich voordoen bij nierfalen. De term verwijst naar de opslag van afvalproducten, zoals ammoniak en azijnzuur, in het lichaam. Die chemische stoffen produceren een aparte geur. Typische symptomen zijn veel dorst en drinken, verlies van eetlust en gewicht, futloosheid, naar ammoniak ruikende adem, bleek tandvlees, mondzweren en braken en/of diarree.

ACUUT NIERFALEN
Als de zuiverende werking van de nieren plotseling wordt onderbroken, ontstaat acuut nierfalen. Een plaatselijke infectie kan de nieren beschadigen, maar meestal ligt de oorzaak buiten de nieren, zoals shock of een systemische aandoening, en heeft dat een bijkomend effect op de werking van de nieren.
De symptomen van acuut nierfalen zijn duidelijk, maar zeggen niets over de onderliggende oorzaak. Mogelijke symptomen zijn verlies van eetlust, braken, diarree, futloosheid en verzwakking. Omdat er zoveel onderliggende oorzaken zijn van acuut nierfalen, komen die symptomen samen met die van de oorzaak voor. Er treedt zelden gewichtsverlies of een verandering van de vacht op. Aangetaste honden zijn echter uitgedroogd. Hun temperatuur is lager dan normaal (hypothermie). Er kunnen mondzweren ontstaan en de adem heeft een specifieke ammoniak geur door uremie. Het wit van de ogen kan bloeddoorlopen zijn. Honden met acuut nierfalen ademen sneller en hebben een snellere hartslag dan normaal.
Helaas herstellen de meeste honden (ongeveer 60%) niet. Bovendien ontwikkelen veel honden die wel herstellen chronisch nierfalen.

CHRONISCH NIERFALEN
Chronisch nierfalen ontwikkelt zich ongemerkt maar eindigt uiteindelijk altijd in symptomen van uremie. Aangetaste honden gaan steeds meer drinken en verliezen eerst lichaamsvetten, daarna spiermassa. De vacht valt uit en verlies zijn glans. De hond wordt lui, futloos en toont geen interesse meer in wat er om hem heen gebeurt. Eerst kokhalst de hond, daarna braakt hij schuim of voeding. Er kunnen zich rillingen en evenwichtsstoornissen voordoen. Uiteindelijk kan de hond spiertrillingen krijgen. Dan bevindt het nierfalen in een vergevorderd stadium.
Diagnose
De dierenarts kan voelen of de nieren zijn gekrompen, kan een licht hartgeruis horen met een stethoscoop en een uremische geur opmerken in de adem. Het tandvlees kan er droger uitzien dan normaal. Bloedonderzoek toont verhoogde hoeveelheid ureum, stikstof, creatinine en fosfor. Vaak wordt ook bloedarmoede vastgesteld en heeft de hond een hoge bloeddruk.
Behandeling
Vooral voeding is belangrijk bij de behandeling. Geeft de hond veel water. Soms worden vloeistoffen ook intraveneus of onderhuids toegediend. Een hoge bloeddruk wordt onder controle gehouden met behulp van ACE-remmers of met calciumblokkers.